Czym jest filc trawnikowy?
Filc to warstwa splątanych materiałów organicznych znajdująca się między murawą a glebą. Może osiągać nawet 4 centymetry grubości i powodować różne uciążliwości. Warstwa ta pojawia się, gdy organiczne resztki wytwarzane przez trawę gromadzą się zbyt szybko, aby mogły być naturalnie rozłożone przez aktywność biologiczną gleby. To nagromadzenie wynika w szczególności z obecności ligniny w różnych częściach składających się na murawę. Jest to biocząsteczka bardzo odporna na rozkład. To ona w dużej mierze tworzy drewno i usztywnia różne części rośliny. W murawie węzły źdźbeł, szyjka korzeniowa (podstawa źdźbła trawy) i rozłogi zawierają jej większe ilości. Dlatego są trudniej rozkładane przez aktywność biologiczną i tworzą większość filcu.
Dlaczego filc się rozwija?
Wytwarzanie filcu jest zjawiskiem naturalnym, jednak kilka czynników może je przyspieszać:
- Niektóre gatunki traw produkują więcej ligniny, a więc więcej filcu
- Kwaśna gleba zmniejsza liczbę mikroorganizmów zdolnych do rozkładu odpadów organicznych
- Niektóre pestycydy mogą zmniejszać populację dżdżownic, które ograniczają obecność filcu, wspomagając rozkład
- Zbyt intensywne stosowanie nawozów może zwiększać produkcję filcu, albo dlatego, że zakwasza glebę, albo dlatego, że zwiększa wzrost korzeni, łodyg i rozłogów odpowiedzialnych za jego powstawanie
- Intensywne nawadnianie może spowalniać rozkład filcu, ograniczając działanie mikroorganizmów
- Zbyt duża ilość pozostałości po koszeniu również sprzyja powstawaniu filcu
Jakie problemy powoduje filc?
Filc sam w sobie nie stanowi problemu. Cienka warstwa może chronić murawę, częściowo ją izolując, zwiększając jej elastyczność i odporność na deptanie, a jednocześnie zmniejszając zagęszczenie gleby. Niestety w większości przypadków warstwa filcu jest zbyt gruba, a wady znacznie przewyższają zalety:
- Filc działa jak gąbka i zatrzymuje wodę, uniemożliwiając prawidłowe nawodnienie gleby.
- Nawadnianie w okresie suszy jest trudniejsze, a murawa szybciej narażona jest na przesuszenie.
- Zbyt dużo filcu oznacza większą wrażliwość murawy na wahania temperatury
- Filc to strefa, w której łatwo rozwijają się choroby, grzyby i szkodniki
- Pestycydy zwalczające te organizmy są mniej skuteczne, ponieważ z trudem przenikają przez filc
- Zabiegi mechaniczne konieczne do usunięcia filcu zawsze grożą uszkodzeniem murawy
- Nawozy również z trudem przenikają przez tę organiczną barierę
- Murawa ulega zakwaszeniu i łatwiej pojawia się w niej mech